5 Arsyet Pse Fëmijët Duhet të Mësojnë Filozofi

©Wikimedia Commons

Çdo fëmijë mbart një filozof brenda, të cilin ne duhet ta zgjojmë, ta zhvillojmë dhe ta nxjerrim në dritë.

Vetëm atëherë do të jeni në gjendje të mendoni në mënyrë kritike për të bërë një botë më të mirë.

Nëse themi se fëmijët duhet të mësojnë filozofinë që në moshën 3-vjeçare, nuk je e vetmja që mund të habitesh.

Megjithatë, të mësuarit për të menduar është diçka që nuk dëmton, duke qenë një rrugë që mund të përshkohet që në moshë shumë të hershme, madje pa qenë nevoja që fëmijët të kenë krijuar ende aftësitë e tyre të leximit dhe shkrimit. Sepse të luash për të arsyetuar në mënyrë krijuese, kritike dhe etike është po aq ose më e rëndësishme sesa të mësosh ngjyrat në anglisht.

Jetojmë në kohë të vështira për filozofinë. Duket se së shpejti ajo do të përfundojë e zbehur nga programi shkollor dhe se prania e saj do të ngjajë më shumë si një kafshë mitologjike. Në Spanjë, për shembull, me ligjin e ri të arsimit, kjo lëndë do të zhduket nga arsimi i mesëm i detyrueshëm. Tashmë ka shumë zëra që paralajmërojnë se çfarë efekti do të ketë kjo.

Në një shoqëri gjithnjë e më komplekse, ne rrezikojmë t’i japim botës njerëz që nuk i vënë në dyshim gjërat, nuk i filtrojnë, njerëz të cilëve u mungon sensi kritik. Do të shohim gjithnjë e më shumë burra dhe gra, të cilët, në vend që të ngrejnë pyetje, marrin të mirëqëna realitete të shtrembëruara.

Nëse nuk ka ndryshim, arsimi aktual do të formësojë qytetarët që janë gjithnjë e më pak aktivë dhe të angazhuar.

Filozofia i ndihmon fëmijët të mësojnë të shprehin idetë e tyre dhe ta shohin botën në një mënyrë më të gjerë, më të pasur dhe më kritike.

Arsyet pse fëmijët duhet të mësojnë filozofi

Çdo fëmijë ka një filozof të madh brenda tij. Mjafton të kaloni kohë me një fëmijë të vogël 3 ose 4 vjeç për të kuptuar dëshirën e tyre për vëzhgimin, shpjegimin, dhe zbulimin e fenomeneve. Nëse ka një fjalë që na përsërisin aq shpesh, është “pse”. Ata vënë në dyshim gjithçka, çdo gjë ngjall kureshtjen e tyre dhe interesit dhe analizës së tyre i shpëton pak ose aspak.

Do të ishte shumë pozitive nëse ata do të arrinin adoleshencën me të njëjtën aftësi, atë për t’i bërë vetes pyetje gjithnjë e më të thella. Nuk ka të bëjë me sfidimin e asaj që është krijuar, por me kuptimin drejt të saj në mënyrë që të dimë si të angazhohemi për përmirësimin e mjediseve dhe institucioneve.

Të heqësh filozofinë ose mos vendosja e saj në kurrikulat do të thotë të cenosh dinjitetin e fëmijëve dhe adoleshentëve dhe t’u rrëmbesh atyre mundësitë për avancim. Edukimi i njerëzve që nuk i vënë në dyshim gjërat po i jep botës qytetarë pasivë, konformistë, dhe lehtësisht të nënshtrueshëm. Siç theksoi filozofi dhe teologu Jaime Balmes, të mendosh mirë nuk është vetëm për vetëm filozofët, por edhe njerëzit e thjeshtë.

Le të shohim arsyet pse fëmijët duhet të mësojnë filozofi.

Ata arrijnë rezultate më të mira shkollore

Studime, si ai i kryer në Universitetin e Curtin (Australi), nxjerr në pah një ide: futja e filozofisë në studime përmirëson performancën akademike te fëmijët. Aq shumë, saqë shumë vende në Azi dhe Paqësor po mendojnë ta fusin këtë lëndë në kurrikulat e tyre të studimit.

Në mënyrë ideale, filozofia do të duhej të futej në arsimin fillor. Megjithatë, në shumë vende do ta eliminojnë atë nga arsimi i mesëm për ta futur vetëm në Bachellor. Me këtë qasje, ne humbasim mundësinë për të përmirësuar aftësitë e tyre njohëse, sociale dhe emocionale.

Filozofia dhe të menduarit kritik

Fëmijët duhet të studiojnë filozofi për të zhvilluar të menduarit kritik. Pak dimensione janë më të rëndësishme për zhvillimin psikologjik dhe emocional sesa të menduarit filozofik. Tani çfarë nënkupton në të vërtetë kjo?

  • Do të thotë të shkosh përtej standardeve dhe të dukshmes për të vënë në dyshim realitetin.
  • Ai po e shikon botën në një mënyrë kurioze dhe krijuese.
  • Të reflektosh filozofikisht do të thotë të vazhdosh t’i bësh vetes pyetje.
  • Gjithashtu ju lejon të dalloni të vërtetën nga gënjeshtra.
  • Gjithashtu, kjo qasje filozofike ndihmon për të reflektuar mbi veten dhe marrëdhëniet me mjedisin shoqëror.
  • Gjithashtu po bëhet e vetëdijshme se asgjë nuk është aq e rëndësishme sa të mësosh të mendosh vetë pa kushte.
  • Do të thotë të mos e blesh botën ashtu siç mund të përpiqen të ta shesin por të jesh i pajisur me instrumentët e logjikës për të ndërtuar vetën pyetjen “Po sikur?”

Të shohin botën me ngadalë dhe thellë

Ndoshta nuk jemi të befasuar kur zbulojmë se kujdesi për mjedisin tonë dhe arsyetimi filozofik është më i vështirë se kurrë. Jetojmë të bllokuar në gjëra urgjente, në nxitim, në presion të vazhdueshëm. Të rinjtë tanë janë tashmë ai brez i shpërqendruar ose ndoshta më i fokusuar në botën dixhitale sesa në atë reale.

Ndër arsyet e tjera, fëmijët duhet të studiojnë filozofinë për të ndjekur mjedisin e tyre në një mënyrë më të ngadaltë dhe të thellë. Vetëm vështrimi kureshtar dhe reflektues do t’i lejojë ata të jenë të aftë përballë manipulimeve dhe të asaj që quhet post-truth – për të cilat flet Noam Chomsky.

Filozofia u jep fëmijëve mundësinë t’i bëjnë vetes pyetje themelore dhe të thella rreth gjërave të përditshme që ne nuk priremi t’i ndjekim për shkak të nxitimit dhe pajisjeve tona elektronike.

Fëmijët duhet të studiojnë filozofi për të qenë më empatikë

Dr. Vanya Kovach, nga Universiteti i Auckland në Zelandën e Re, është një pikë referencë në lidhje me rëndësinë e ndikimit të filozofisë në shkolla. Në kërkimin e tij, ai ka treguar se fëmijët duhet të studiojnë filozofinë që në moshë të re për të zhvilluar aspekte të tilla si këmbëngulja ose toleranca ndaj pasigurisë.

Për më tepër, diçka që përmirëson të dish se si të mendosh në mënyrë filozofike është ndjeshmëria dhe inteligjenca emocionale. Falë kësaj, ata janë në gjendje të kuptojnë më mirë marrëdhëniet shoqërore, etikën, të drejtat dhe bashkëjetesën. Është koha të mos e shohim më filozofinë si atë kafshë mitologjike që, edhe pse e bukur, nuk është më e dobishme dhe është më mirë ta lëmë të shkojë.

Kjo disiplinë është një mjet efektiv për të edukuar njerëzit e përkushtuar ndaj shoqërisë, të gatshëm për ta bërë këtë botë një vend më të mirë.