“Ai që të lavdëron për diçka që nuk e ke, kërkon të të rrëmbejë atë që…”/ Thëniet më të Bukura të Demokritit

©Wikimedia Commons

Demokriti, që do të thotë “i zgjedhur i popullit” , ishte një filozof grek i lashtë para-sokratik i kujtuar kryesisht për formulimin e teorisë atomike të ndërtimit të universit.

Për lexuesit tanë ne kemi sjellë një koleksion të thënieve më të bukura të tij.

Si gjithnjë, ashtu siç e kërkon tradita në këtë faqe, në përfundim të leximit mos harroni të na thoni cilën prej thënieve mëposhtë vlerësuat më së shumti.

Ai që të lavdëron për diçka që nuk e ke, kërkon të të rrëmbejë atë që ke.

Kudo njeriu fajëson natyrën dhe fatin, por fati i tij është kryesisht jehona e karakterit dhe pasionit të tij, gabimeve dhe dobësive të tij.

Asgjë nuk ekziston përveç atomeve dhe hapësirës boshe; çdo gjë tjetër është mendim.

Shumë burra, të mësuar shumë nuk kanë inteligjencë.

Duke dëshiruar pak, një i varfër e bën veten të pasur.

Çdo gjë që ekziston në univers është fryt i rastësisë dhe domosdoshmërisë.

Sipas marrëveshjes e ëmbël dhe sipas marrëveshjes e hidhur, sipas marrëveshjes e nxehtë, sipas marrëveshjes e ftohtë, sipas konvencionit ngjyrë; por në realitet atome dhe zbrazëti.

Nëse dëshirat tuaja nuk janë të mëdha, pak do t’ju duket shumë; sepse oreksi i vogël e bën varfërinë të barabartë me pasurinë.

Lumturia nuk qëndron në pasuri, dhe jo në ar, lumturia banon në shpirt.

Për një njeri të mençur dhe të mirë, e gjithë toka është atdheu i tij.

E mira do të thotë jo thjesht të mos bësh keq, por më tepër të mos dëshirosh të bësh keq.

Mos u besoni të gjithë njerëzve, por besoni njerëzve me vlerë; e para është shenjë budallëku, kjo e fundit një shenjë maturie.

Është babëzi të flasësh, por të mos duash fare të dëgjosh.

Më shumë do të dëshiroja të zbuloja shkakun e diçkaje sesa të fitoja mbretërinë e Persisë.

Asnjë fuqi dhe asnjë thesar nuk mund të tejkalojë zgjerimin e njohurive tona.

Pakkush i sheh gjërat para këmbëve të tij, por shikon me kujdes krahinat e qiellit.

Nëse mbështet padrejtësinë, ngushëllohu; pakënaqësia e vërtetë është ta bësh atë.

Burrat kërkojnë shëndet në lutjet e tyre drejtuar perëndive: ata nuk e kuptojnë se fuqia për ta arritur atë qëndron në veten e tyre. Në mungesë të vetëkontrollit, ata kryejnë veprime të kundërta dhe tradhtojnë shëndetin me dëshirat e tyre.

Mos pranoni asgjë të këndshme nëse nuk është e dobishme.

Natyra dhe mësimdhënia janë të lidhura ngushtë; të mësuarit e reformon një person, dhe duke e reformuar ribën natyrën e tij.

Parimet e para të universit janë atomet dhe hapësira boshe; gjithçka tjetër thjesht mendohet se ekziston.

Ne nuk dimë asgjë të vërtetë për asgjë, por për secilin prej nesh mendimi është një rirregullim i atomeve të shpirtit.

Për një njeri të mençur, e gjithë toka është e hapur, sepse vendi i një shpirti të virtytshëm është i gjithë universi.

Një jetë pa festë është një rrugë e gjatë pa han.

Arsimi është një stoli për të pasurit, dhe një strehë për fatkeqët.

Zullumqari është më fatkeq se njeriu i padrejtë.