“Pasuria e fituar me mëkat mund të qëndrojë për dhjetë vjet; në vitin e njëmbëdhjetë…”/ Thëniet më të Bukura të Chanakya

@Wikimedia Commons

Chanakya ishte një polimat i lashtësisë indiane dhe që ishte aktiv si mësues, autor, strateg, filozof, ekonomist, jurist dhe këshilltar mbretëror.

Ai identifikohet tradicionalisht si Kauṭilya ose Vishnugupta, i cili ishte autor i traktatit të lashtë politik indian, Arthashastra.

Si i tillë, ai konsiderohet si pionieri i fushës së shkencës politike dhe ekonomisë në Indi, dhe puna e tij mendohet si një pararendës i rëndësishëm i ekonomisë klasike.

Për kënaqësinë e lexuesve tanë ne kemi sjellë një koleksion të thënieve më të bukura të tij.

Pasuria e fituar me mëkat mund të qëndrojë për dhjetë vjet; në vitin e njëmbëdhjetë zhduket edhe me stokun origjinal.

Ashtu si pasqyra reflekton fytyrën e njeriut, edhe personaliteti i tij pasqyrohet në zgjedhjen e miqve të tij. Njeriu duhet të jetë gjithmonë i kujdesshëm në krijimin e miqësive dhe njohjeve, sepse miqtë janë në një farë mënyre një zgjatim i prirjeve të brendshme.

Askush nuk mund ta mposhtë një mendje të fuqishme.

Guru-mantra më e madhe është: mos ndani kurrë sekretet tuaja me askënd. Do t’ju shkatërrojë.

Edhe nëse një gjarpër nuk është helmues, ai duhet të pretendojë të jetë helmues.

Një person nuk duhet të jetë tepër i sinqertë. Së pari priten pemët e drejta dhe fillimisht ‘vidhosen’ njerëzit e ndershëm.

Para se të filloni një punë, gjithmonë bëni vetes tre pyetje: pse po e bëj atë, cilat mund të jenë rezultatet dhe a do të kem sukses. Vetëm kur mendoni thellë dhe gjeni përgjigje të kënaqshme për këto pyetje, vazhdoni.

Ai që është shumë i lidhur me anëtarët e familjes së tij, përjeton frikë dhe pikëllim, sepse rrënja e çdo pikëllimi është lidhja. Kështu që njeriu duhet të heqë dorë nga lidhja për të qenë i lumtur.

Njeriu është i madh nga vepra, jo nga lindja.

Përulësia është në themel të vetëkontrollit.

Arsimi është shoku më i mirë. Një person i arsimuar respektohet kudo. Arsimi mund të bukurën dhe rininë.

Dija humbet pa e vënë në praktikë; një njeri humbet për shkak të injorancës; një ushtri humbet pa komandant; dhe një grua është e humbur pa burrë.

Pasi të filloni të punoni për diçka, mos kini frikë nga dështimi dhe mos e braktisni atë. Njerëzit që punojnë me sinqeritet janë më të lumturit.

Sapo të afrohet frika, sulmoje dhe shkatërroje atë.

Zoti nuk është i pranishëm në idhuj. Ndjenjat tuaja janë Zoti juaj. Shpirti është tempulli juaj.

Pasuria, miku, gruaja dhe një mbretëri mund të rifitohen, por ky trup kur humbet nuk mund të fitohet më kurrë.

Asnjëherë mos bëni miq me njerëz që janë mbi ose poshtë jush në status. Miqësi të tilla nuk do t’ju japin kurrë lumturi.

Trajtojeni fëmijën tuaj me dashuri për pesë vitet e para. Për pesë vitet e ardhshme, qortojini ata. Në kohën kur të mbushin gjashtëmbëdhjetë vjeç, trajtojeni si mik. Fëmijët tuaj të rritur janë miqtë tuaj më të mirë.

E vetmja gjë e shkëlqyer që mund të mësohet nga një luan është se çdo gjë që një njeri ka ndërmend të bëjë duhet të bëhet prej tij me një përpjekje të përzemërt dhe të palodhur.

Ashtu si një pemë e vetme e tharë, nëse i vihet flaka, shkakton djegien e një pylli të tërë, po ashtu një bir i prapë shkatërron një familje të tërë.

Ka helm në fytin e gjarprit, në gojën e mizës dhe në pickimin e akrepit; por njeriu i keq është i ngopur me to.

Pastërtia e fjalës, e mendjes, e shqisave dhe e një zemre të dhembshur i nevojiten atij që dëshiron të ngrihet në platformën hyjnore.

Aroma e luleve përhapet vetëm në drejtimet e erës. Por, mirësia e njeriut përhapet në të gjitha drejtimet.

Hiqni dorë nga ideja se lidhja dhe dashuria janë një gjë. Ato janë armiq. Është lidhja që shkatërron çdo dashuri.

Nuk duhet të shqetësohemi për atë që ka kaluar, as nuk duhet të shqetësohemi për të ardhmen; njerëzit me aftësi dalluese merren vetëm me momentin e tanishëm.

Toka mbështetet nga fuqia e së vërtetës, është fuqia e së vërtetës që bën diellin të shkëlqejë dhe të fryjnë erërat, me të vërtetë të gjitha gjërat mbështeten në të vërtetën.

Asnjëherë mos e zbulo atë që ke menduar të bësh, por sipas këshillës së mençur mbaje të fshehtë duke qenë i vendosur për ta zbatuar atë.”

Ai, dituria e të cilit është e kufizuar në libra dhe pasuria e të cilit është në posedim të të tjerëve, nuk mund të përdorë as dituri dhe as pasuri kur lind nevoja për to.

Fuqia më e madhe në botë është rinia dhe bukuria e një gruaje.

Pas çdo miqësie fshihet njëfarë interesi vetjak. Nuk ka miqësi pa interesa personale. Kjo është një e vërtetë e hidhur.

Shmangni atë që flet ëmbël para jush, por përpiqet t’ju shkatërrojë pas shpine, sepse ai është si një shtambë plot me helm me qumësht sipër.

Jeta e një njeriu të pashkolluar është po aq e kotë sa bishti i një qeni që as ia mbulon fundin e pasme dhe as nuk e mbron nga pickimi i insekteve.

Nuk ka kursim të barabartë me një mendje të ekuilibruar dhe nuk ka lumturi të barabartë me kënaqësinë; nuk ka sëmundje si lakmia dhe asnjë virtyt si mëshira.

Derisa të zbulohet dobësia e armikut, ai duhet të mbahet në kushte miqësore.

Ata njerëz të poshtër që flasin për gabimet e fshehta të të tjerëve e shkatërrojnë veten si gjarpërinjtë që humbasin në kodrat e milingonave.

Lumturia dhe paqja e arritur nga ata që janë të kënaqur nga nektari i qetësisë shpirtërore nuk arrihet nga personat lakmitarë që lëvizin pa pushim aty-këtu.

Asnjëherë mos u kënaq me asgjë më pak se ajo që meriton. Nuk është krenari, është respekt për veten.

Është më mirë të vdesësh sesa të ruash jetën duke shkaktuar turp. Humbja e jetës dhemb vetëm një moment, por turpëron çdo ditë të jetës.

Ka tre gurë të çmuar në këtë tokë, ushqimi, uji dhe fjala e këndshme – por budallenjtë i konsiderojnë copat e gurëve si gurë të çmuar.

Njeriu i ditur nderohet nga populli. Një njeri i ditur ngjall respekt kudo për shkak të formimit të tij. Në të vërtetë, i mësuari është i nderuar kudo.

Nëse do të zgjidhnit mes një njeriu të keq dhe një gjarpëri për të bërë shoqëri, zgjidhni gjarpërin. Sepse gjarpri do t’ju kafshojë vetëm në vetëmbrojtje, por personi i keq do të kafshojë për çdo arsye dhe në çdo kohë ose gjithmonë.

Ka vetëm dy mënyra për t’u marrë me personat e këqij ose gjembat. Thërrmoni ato nën çizme ose qëndroni larg tyre.

Nuk ka të tashme dhe të ardhme të dembelëve.

Ju mund të fitoni mbi një të pangopur duke ofruar para, një person krenar duke ulur kokën para tij. Ju mund të fitoni një budalla duke rënë dakord me të dhe ju mund të fitoni një dijetar vetëm me të vërtetën.

Njeriu lind i vetëm dhe vdes i vetëm; dhe ai i përjeton vetëm pasojat e mira dhe të këqija të karmës së tij; dhe ai shkon i vetëm në ferr ose në banesën e Lartë.

Është më mirë të kesh vetëm një djalë të pajisur me cilësi të mira se sa njëqind pa to. Sepse hëna edhe pse një, largon errësirën, të cilën yjet, edhe pse të shumtë, nuk munden.

Mos banoni në një vend ku nuk jeni të respektuar, nuk mund të fitoni jetesën tuaj, nuk keni miq ose nuk mund të merrni njohuri.

Një person që nuk mund të përcaktojë qëllimin e tij, thjesht nuk mund të fitojë.

Pasuria e fituar me padrejtesi do te zhduket me siguri.

Një bir i vërtetë është i bindur, një baba i vërtetë është i dashur dhe një mik i vërtetë është i ndershëm.

Ka dy mënyra për t’u marrë me gjembat dhe njerëzit e ligj. Njëra është t’i shtypësh dhe tjetra është të qëndrosh larg tyre.

Një guru që i tregon dishepullit të tij rrugën e drejtësisë, lë një borxh të madh. Nuk mund të paguhet pasi asnjë nga objektet fizike nuk është aq i çmuar.

Kush të ndihmon në kohë sëmundjeje, fatkeqësie, zi buke dhe pushtimi, është vëllai yt i vërtetë në kuptimin e vërtetë.

Shumë zakone të këqija krijohen përmes kënaqësisë së tepërt, dhe shumë vese të mira nga ndëshkimi.

Librat janë po aq të dobishëm për një budalla sa një pasqyrë është e dobishme për një të verbër.

Një person që është i vetëdijshëm për problemet e ardhshme dhe i lufton ato me inteligjencën e tij, do të jetë gjithmonë i lumtur. Dhe një person që qëndron joaktiv (pa punuar) duke pritur ditët e mira që do të vijnë, do të shkatërrojë jetën e tij.

Armiku i armikut është mik.

Pasi të ndizet ambicia e një burri, asgjë nuk mund ta ndalojë atë. Për një biznesmen, asnjë vend nuk mund të jetë shumë larg. Për një njeri të mençur, nuk ka gjë të tillë si tokë e huaj. Ai është në shtëpi kudo që shkon.

Jepni pasurinë tuaj vetëm të denjëve dhe kurrë të tjerëve. Uji i detit i marrë nga retë është gjithmonë i ëmbël.

Mos e gjykoni të ardhmen e një personi bazuar në kushtet e tij aktuale, sepse koha ka fuqinë të ndryshojë qymyrin e zi në diamant me shkëlqim.

Nuk ka sëmundje aq shkatërruese sa epshi.

Ne duhet të flasim gjithmonë atë që do t’i pëlqejë njeriut nga i cili presim një favor, si gjahtari që këndon ëmbël kur dëshiron të qëllojë një dre.

Është më mirë të vdesësh sesa të ruash këtë jetë duke shkaktuar poshtërim. Humbja e jetës shkakton vetëm pikëllim për një moment, por turpi sjell pikëllim çdo ditë të jetës.

Ai që jeton në mendjen tonë është afër edhe pse mund të jetë në të vërtetë larg; por ai që nuk është në zemrën tonë është larg edhe pse mund të jetë vërtet afër.

Është e pamatur të këshillosh një budalla, të kujdesesh për një grua me karakter të keq dhe të jesh në shoqërinë e një personi letargjik dhe të pakënaqur.

Një njeri nuk duhet të jetojë në një vend ku njerëzit nuk kanë frikë nga ligji, janë të paturpshëm dhe nuk ka njeri të zgjuar, ku njerëzve u mungon mirësia dhe ku nuk ka krijimtari apo art.

Njeriu i urtë e rregullon fëmijën e tij me kujdes, sepse vetëm një të arsimuari dhe me moral të lartë i jepet respekt i vërtetë në shoqëri.

Ju mund ta merrni me mend origjinën e një personi përmes sjelljes së tij, vendit të tij të lindjes nëpërmjet tonit të tij dhe marrjes së ushqimit duke parë madhësinë e barkut të tij.

Ashtu si një pemë e ngarkuar me lule aromatike përhap aromë në të gjithë pyllin. Në mënyrë të ngjashme, një bir i denjë i sjell lavdi gjithë familjes, komunitetit dhe vendit.

Dituria është gjëja e shenjtë dhe është si pema që jep fryt në çdo stinë. Në territore të panjohura, ajo siguron mbrojtje dhe ju sjell shpërblime.